محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )
28
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )
رسول و پيامبرى بزرگ بود ، و او همواره خانوادهاش را به نماز و زكات فرمان مىداد و همواره مورد رضايت پروردگارش بود . » وَ اذْكُرْ إِسْماعِيلَ وَ الْيَسَعَ وَ ذَا الْكِفْلِ وَ كُلٌّ مِنَ الْأَخْيارِ . « 1 » « به خاطر بياور اسماعيل و يسع و ذوالكفل را كه همه از نيكان بودند . » و بسيارى ديگر از آيات و احاديثى كه در فضيلت اسماعيل آمده است . بنابر گفتهء سهيلى ، اسماعيل از پيامبران و فرستادگان الهى بهسوى جرهمىها و عماليق بوده است . او مىگويد : و اسماعيل ، پيامبرى فرستاده از سوى خداست كه براى دايىهاى خود از جرهمىها و نيز به سوى عماليق كه در سرزمين حجاز مىزيستند ، فرستاده شد و برخى به او ايمان آوردند و برخى نيز كفر ورزيدند . « 2 » در اين كه سهيلى گفته است جرهمىها دايىهاى اسماعيل هستند ، جاى تأمّل است ؛ زيرا مادرش هاجر ، كنيز ساره همسر ابراهيم خليل عليه السلام بوده است . چهبسا سهيلى مىخواهد بگويد كه دامادهاى اسماعيل از جرهمىها هستند و سهو قلم باعث چنين اشتباهى شده است . قطب حلبى نيز سخن سهيلى را به گونهاى ديگر ذكر كرده است . او از قول سهيلى نقل كرده كه اسماعيل به معناى مطيع خداوند است . اسماعيل نخستين كسى است كه اسبها براى وى رام شدند . فاكهى به سند خود از ابنعباس روايت كرده كه پيامبر صلّى اللَّه عليه [ وآله ] و سلم فرمود : پدر شما اسماعيل نخستين كسى است كه اسبان عربى برايش رام شدند . او آنها را آزاد كرد و عشق و محبت به آنها را در دلهاى شما به ارث گذاشت . اين حديث را پيش از اين هم در اخبار جرهم نقل كرديم . همچنين اسماعيل نخستين كسى است كه سوار بر اسب شد ؛ زبير بن به كار به سند
--> ( 1 ) . ص : 48 ( 2 ) . الروض الأُنُف ، ج 1 ، ص 17